Dorestad

onthuld
De Heul

Startpagina

benen tol


Op De Heul bevonden zich voornamelijk grote boerderijen die op door houten afrasteringen of greppels omheinde ruime erven lagen, waartussen wegen liepen die mogelijk een houten wegdek hadden. Er zijn een aantal complete huisplattegronden opgegraven met een lengte tussen 17 en 30 meter en een breedte van 6 tot 8 meter. Deze eenschepige gebouwen karakteriseren zich soms door een plattegrond in de vorm van een afgeknotte bootvorm met een dubbele rij steunpalen. Een wand van planken of vlechtwerk met leem was bevestigd tussen de binnenste palen. De palen van de buitenste rij, de 'buitenstaanders', ondersteunden vermoedelijk het dak, omdat deze schuin naar binnen stonden. Door hun verspreide ligging lijken de huizen op De Heul een agrarische functie gehad te hebben. Tussen het in de woningen gevonden afval, dat erop wijst dat ook nijverheid een rol speelde, zijn resten van onder meer barnsteenbewerking aangetroffen. Zakken vol met ruwe barnsteen zijn er gevonden.

reconstructie van een boerderij die op De Heul is opgegraven (De Schothorst - Amersfoort)
onbewerkte barnsteen

Het geheel doet denken aan de Deense handelsplaats Hedeby (Haithabu), opgekomen aan het begin van de negende eeuw. Hier werden echter, net als in andere Scandinavische nederzettingen, nauwelijks agrarische structuren aangetroffen: we hebben hier puur met handels- en ambachtsnederzettingen te maken. Bij de Engelse handelsplaatsen Hamwic, Lundenwic en Ipswich is wel een agrarisch element, zij het slechts in de periferie van de nederzetting, aangetroffen.

Grafveld
De agrarische activiteiten op De Heul moeten onvoldoende landbouwproducten opgeleverd hebben om alle monden in Dorestad te voeden. De bevolking zal voedsel, timmer- en brandhout en andere dagelijkse benodigdheden uit de omgeving hebben betrokken. In de omgeving van de noordelijke handelscentra Birka en Skiringssal (Kaupang) werden luxe goederen in de bodem aangetroffen. Dorestad zal een soortgelijke uitstraling op het Kromme-Rijngebied hebben gehad.
Door de nederzetting hebben wegen gelopen waarvan er één uitkwam op een omvangrijk grafveld. In dit grafveld, dat een terrein van 70 bij 60 meter besloeg, werden vele honderden christelijke begravingen uit de Karolingische periode aangetroffen. Het onderzoek op dit grafveld onthulde dat de gemiddelde leeftijd bij overlijden ongeveer 25 tot 30 jaar was. Zelden werd iemand ouder dan 45 jaar. Kinderen werden hier niet of nauwelijks begraven. Sommige delen waren apart omheind. Midden in het grafveld zijn de resten aangetroffen van wat misschien een zaalkerk was. Het betreft een houten gebouwtje uit de achtste of negende eeuw van 15 bij 8 meter. Uit de verkoolde resten kon worden geconcludeerd dat het gebouw was afgebrand. Het is daarna niet meer opgebouwd. Rond het gebouw was een omheining geplaatst en bij de voorgevel bevond zich een waterbekken van hergebruikt Romeins tufsteen. Naast het waterbekken werden zware palen aangetroffen, misschien de resten van een klokkenstoel.

ijzeren dissel

Begin van de pagina

Startpagina