Dorestad

onthuld
Noormannen in Dorestad: de eerste aanvallen

Startpagina

hoofdpagina Noormannen

Scandinavische
schildpadbroche

v

Lotharius I

De achtergrond van de eerste reeks van Noormannenraids op Dorestad had een politiek karakter. Deze aanvallen werden uitgevoerd door de Deense edelman Haraldr junior op instigatie van de Karolingische troonpretendent Lotharius I. Deze had in 833, ontevreden over zijn positie, voldoende medestanders gevonden om zijn vader keizer Lodewijk de Vrome af te zetten. Maar het jaar daarop keerde het tij en herkreeg Lodewijk de Vrome zijn macht en keizerlijke waardigheid. Hij ontnam Lotharius het bestuur over de hem toegewezen gebieden, waaronder Frisia, en verbande zijn opstandige zoon samen met diens medestanders naar Italië.
Vanachter de Alpen begon Lotharius te intrigeren tegen zijn vader, waarbij hij de Deen Haraldr junior tot actie wist te bewegen. De Friese kustlanden werden van 834 tot 839, de periode waarin Lodewijk en Lotharius met elkaar in conflict waren, praktisch jaarlijks door Haraldr en zijn mannen geplunderd. Volgens de kroniekschrijver Prudentius had Haraldr Frisia geteisterd in het belang van Lotharius en tot schade van Lodewijk de Vrome. Haraldr junior was in 826 achtergebleven aan het Karolingische hof nadat hij in het gevolg van zijn oom, een uitgeweken Deense koning, naar het Frankische Rijk was gekomen. Hij moet daardoor een goede bekende van Lotharius zijn geweest.

Verdorven intriges
Het is opvallend dat bij deze eerste reeks van aanvallen alleen in 834 sprake is van de handelswijk of de stapelplaats Dorestad, terwijl er slechts een deel van de nederzetting in vlammen was opgegaan. Bij de volgende raids was er in het relaas van Prudentius alleen maar sprake van Dorestad zonder een verdere aanduiding. Andere kroniekschrijvers volgden hem hierin of zwegen geheel over een aanval. Het lijkt er dan ook op dat de handelswijk van Dorestad in de jaren dertig slechts éénmaal geplunderd werd en we Dorestad zonder nadere aanduiding anders moeten opvatten. Mogelijk was er na 834 niet veel meer te halen in de handelsnederzetting en waren de aanvallen in de daaropvolgende jaren op het versterkte, administratieve deel van Dorestad gericht. Een eerstvolgende bestorming waarbij de handelshaven zelf weer getroffen werd, was pas twaalf jaar later. De trage reactie van de keizer - pas in het tweede aanvalsjaar nam hij woedend maatregelen - versterkt de indruk dat pas in 835 de belangrijkste koninklijke belangen werden geschaad. Ook het volledig ontbreken van brandsporen in de handelswijk doet vermoeden dat het aantal plunderingen beperkt bleef.
In 839 verzoenden vader en zoon zich en kreeg Lotharius zijn gebieden weer terug op voorwaarde dat hij zich verder van 'verdorven intriges' diende te onthouden. Min of meer in ruil voor bewezen diensten, maar ook uit eigenbelang, droeg Lotharius vervolgens Dorestad over aan Haraldr junior en zijn broer Hrœrekr (Rorik), nu hij weer over deze plaats kon beschikken.

Vikingraids op Dorestad in de bronnen
834
Interea, dum haec agerentur, inruerunt pagani in vicum nominatissimum Dorestatum eumque inmani crudelitate vastaverunt (AX 834)
Et inde (Frisia) per Vetus-Traiectum ad emporium quod vocatur Dorestadus venientes, omnia diripuerunt, homines autem quosdam occiderunt, quosdam captivatos abduxerunt partemque eius igni cremaverunt. (AB 834)
835
Nordmanni secunda in(r?)ruptione Dorestadum irruentes vastaverunt atque hostiliter depraedati sunt (AB 835)
Et iterum predaverunt Dorestatum. (AX 835)
Nordmanni Dorestadum vastaverunt (AF 835)
836
Eodem tempore Nordmanni Dorestadum et Frisiam rursum depopulati sunt. (AB 835)
837
et Dorestadum vastaverunt (AF 837)
censu prout libuit exacto ad Dorestadum eadem furia pervenerunt, tributa similiter exegerunt ... Dorestado ... (AB 837)
846
vastaverunt et vicum Dorestatum cum aliis duabus villis incenderunt igni (AX 846)
847
Alii quoque Danorum emporium quod Dorestadum dicitur et insulam Batavum occupant atque obtinent. (AB 847)
Nordmanni Dorestadum incendentes vastaverunt. (AF 847)
De cetero Nordmanni Christianos hinc inde vastaverunt et contra Sigirum et Liutharium comites bellum fecerunt, et ultra vicum Dorestatum contra flumen Reni per miliaria novem remigaverunt usque ad vicum Meginhardi, et ibidem facta preda reversi sunt. (AX 847)
857
Alii Danorum emporium quod Dorstadum dicitur capiunt (AB 857)
863
depopulato emporio quod Dorestatus dicitur sed et villam non modicam ad quam Frisii confugerant, occisis multis negotiatoribus et capta non modica populi multitudine (AB 863)

Begin van de pagina

Startpagina